يك مقدمه ، موجبه و ديگرى سالبه باشد تا ثابت كنيم كه از يك موجبه و يك سالبه هم قياس مؤلف از منفصلتين ، منتج است و لازم نيست كه حتما موجبتين باشند آنچنان‌كه برخى شرط دانسته‌اند : مثال اول : هردو مقدمه ، منفصلهء حقيقيه و يكى موجبه ديگرى سالبه : « دائما العدد امّا زوج و امّا فرد » « ليس البتة امّا ان يكون العدد زوجا او منقسما بمتساويين » شما مىتوانيد در طريقهء انتاج همان سه مرحله را اجرا كنيد ، يعنى ابتدا تمام متّصلات منفصلهء اول و دوم را استخراج كنيد ، سپس از آن‌ها قياس تشكيل دهيد و شانزده ضرب است و صور منتجه را بدست آوريد . مثال دوم : هردو مقدّمه ، مانعة الجمع و يكى موجبه ديگرى سالبه : « دائما امّا هذا الشىء انسان ، او فرس » « ليس البتة امّا ان يكون هذا الشىء فرسا او حيوانا » باز طريقهء انتاج واضح است . مثال سوم : هردو مقدمه ، مانعة الخلّو و يكى از آن دو موجبه : « دائما امّا هذا الشىء لا انسان ، او لا فرس » « ليس البتة امّا ان يكون هذا الشىء لا فرس ، او لا حيوان » 3 . المؤلف من المتصلة و المنفصله نوع سوّم از انواع پنج‌گانه قياس اقترانى شرطى عبارت است از آن قياس اقترانى شرطى كه فراهم شده باشد از دو مقدّمهء شرطيه ، كه يكى از آن دو شرطيهء متّصله و ديگرى شرطيهء منفصله است . فرق ندارد كه صغرى متّصله و كبرى منفصله باشد يا بالعكس ، مثال : « كلّما كان الشىء ثلاثة ، كان عددا » و « دائما اما ان يكون العدد زوجا او فردا » « فكلّما كان الشىء ثلاثة فامّا يكون زوجا او فردا » حال اين نوع سوّم نيز مانند دو نوع قبلى ( مؤلف از متّصلتين و منفصلتين ) داراى سه قسم است ، زيرا اوسط در هردو مقدمه ، يا جزء تام است و يا جزء غير تام ، و يا در يك مقدمه تام و در ديگرى غير تام است ولى ما از اول ملتزم شديم كه تنها قسم اول را مورد